ERGEN » BİYOLOJİK DEĞİŞİM VE GELİŞİMİ

« önceki sayfaya dön

Ergenlik Ve Büyüme Hormonu Eksikliği

ERGENLİK NEDİR?

Ergenlik çocuktan erişkinliğe geçiş süreci olarak tanımlanır. Bu geçiş dönemi cinsel özelliklerin gelişimini, büyüme atılımını ve çocuk doğurma kabiliyetinin kazanılmasını kapsar.
Bu dönem ortalama olarak kızlarda 11 ve erkeklerde 12 yaşında, beyin tarafından salgılanan dolaşımdaki hormonlarda değişim ile başlar.   

Tek başına (izole) büyüme hormon eksikliği (BHE) olan ya da çoğul hipofiz hormonu eksikliği olan (ÇHHE) ergenlerde, ergenlik gecikebilir ya da hiç başlamayabilir. Ergenliğin başlatılması için bu 
çocukların bir uzman tarafından tedavi edilmeleri gerekir. 

BHE İLE GECİKMİŞ ERGENLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ NEDİR? 
Tek başına BHE´li çocukların yaklaşık olarak yarısında ergenlik gelişimini etkileyen hormonlarda bazı eksiklikler vardır. BHE´li çocukların ergenlik dönemine daha geç girme eğilimleri olduğundan bu duruma tanı koymak zordur. Bununla beraber artık çocuğun kendi yaşıtları ile aynı dönemde ergenliğe girmesi gerektiği önerilmektedir. Buna bağlı olarak ergenliğin normal zamanda başlamaması durumunda ergenlik tedavi ile başlatılmalıdır. Her ziyarette doktorunuz vücudunuzun ergenlikte nasıl geliştiği ve büyüdüğünü kontrol edecektir.  
 
ÇHHE´Lİ ÇOCUKLARDA ERGENLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ NEDİR? 
ÇHHE´li çocukların büyüme hormonu eksikliğinin yanı  sıra neredeyse daima ergenliğin başlaması için tedaviye ihtiyaçları vardır. Tek başına BHE´de olduğu gibi ergenlik doğal olarak başlaması gereken zamana yakın bir zamanda uyarılmalıdır. Amaç estrojen hormonu (kızlarda) ve testosteron hormonu (erkeklerde) düzeylerinin yavaş yavaş artırılarak doğal sürecin taklit edilmesidir. Tedavi çoğu zaman ergenlikte görülen normal değişimlerin ortaya çıkmasını sağlar fakat doğurganlığın sağlanması daha zor olabilir. Doğurganlığın elde edilmesi için daha karmaşık tedavi gerekebilir.       

ERGENLİĞİ HANGİ HORMONLAR ETKİLER? 
Beyinde ergenliğin başlatılmasından sorumlu iki bölge vardır. Bunlardan biri hipotalamus ve diğeri de hipofiz bezidir. Ergenlik, beyindeki bu iki bölgenin her ikisinin de  Gonadotropinler adı verilen 
hormonları üretmesi ile başlar.  
 
Gonadotropinler erkek çocuğun testislerinde sperm üretimini ve kız çocuğun yumurtalıklarında yumurta üretimini başlatır. Takiben testisler ve yumurtalar kendi hormonlarını yüksek düzeyde üretmeye başlarlar.  Bu hormonlar erkek ve kadınlarda cinsel değişimlere neden olan cinsiyet hormonlarıdır.     
 
En önemli erkek hormonu, yüz ve vücutta kıllanmaya, kasların gelişimi ve penisin büyümesine neden olan testosterondur. En önemli kadın hormonu meme gelişimini sağlayan estrojendir.
 
ERGENLİK GECİKMESİ YA DA OLMAMASI NASIL TEDAVİ EDİLİR? 
Ergenliğe bağlı değişimlerin normal bir yaşta başlatılması önemlidir. Normal ergenlikte değişimler 3 ay ile 5 sene arasında değişen bir zaman sürecinde yavaş yavaş ortaya çıkar. Bu nedenle tedavi ergenliğin normal süreç ve zamanlamasını taklit eder.
 
Ergenliğin gecikmesi ya da olmamasının ayrı ayrı olarak fakat aşağıdaki sırada tedavi edilen iki yönü vardır:   
Cinsel özelliklerin gelişimi: Kızlarda memelerin büyümesi ve genital bölgede kıllanma. Erkeklerde peniste büyüme, yüz ve vücutta kıllanma ve kas gelişiminde artma.
Doğurganlık:  Genelde daha ileri bir yaşta ve cinsel özelliklerin uyarılması tamamlandıktan sonra tedavi edilir. 

ERKEKLERE TEDAVİ NASIL YAPILIR? 
Erkeklerde cinsel özelliklerin gelişimini başlatmak için uygun tedavi testosterondur. Tedaviye düşük dozda başlanır ve ergenliğin ilerlemesine bağlı olarak doz yavaş yavaş artırılır. Tedavi 3 - 4 sene 
boyunca uzun etkili iğne olarak ayda ya da altı haftada bir ya da her gece alınan kapsül  şeklinde uygulanır. 
 
Testosteron tedavisi penisin büyümesini sağlar ve kıllanmayı uyarır fakat testislerin büyümesi üzerinde bir etkisi yoktur.  
Testosteron iğnelerinin en büyük zorluklarından bir tanesi cinsel istekte ve ereksiyon sıklığında artmaya neden olmasıdır. Bu tip etkiler duysal sorunlara neden olabilir. Bu tip sorunların ortaya çıkması
durumunda doktorunuz ya da hemşirenize danışın. 

Doğurganlık tedavisi için haftada üç kere kas içine koriyonik gonadotropin  iğneleri yapılır. Bu iğneler testislerin büyümesini ve sperm üretimini uyarır. Diğer bir seçenek olarak  gonadotropin salgılatıcı hormon tedavisi uygulanabilir.   
 
Doğurganlığı uyaran tedavi yalnızca bireyin doğurgan olmak istediği süre boyunca uygulanır. Bu sürenin sonunda cinsel özelliklerin korunması için testosteron tedavisine tekrar başlanır. 

KIZLARA TEDAVİ NASIL YAPILIR? 
Kızlarda cinsel özelliklerin gelişimini başlatmak için tedavi estrojendir. Tedaviye düşük dozda başlanır ve ergenliğin ilerlemesine bağlı olarak doz yavaş yavaş artırılır. Tedavi 3 ila 4 sene süre ile tablet ya da cilde yapıştırılan bant olarak uygulanır. 
 
Düzenli adet döngüsünün başlamasını uyarmak için devam etmekte olan estrojen tedavisine progesteron  tedavisi eklenir. Bu tedavi rahmin sağlıklı olması için çok önemlidir. Ayrıca hormon 
yerine koyma tedavisinin uygulanmaması osteoporoz riskini artırabilir. Kombine estrojen ve progesteron tedavisi günlük tablet olarak uygulanır. Yumurta üreten düzenli adet döngüsünün uyarılması daha zordur. Yumurta üretmesi için yumurtaların gonadotropin tedavisi yolu ile uyarılması gerekir. Fakat bu tedavinin bazı yan etkileri vardır. Uzman doktorunuz sizi bu yan etkiler hakkında bilgilendirecektir.  
 
İZLEM TEDAVİSİ NEDİR? 
Genç bir yetişkin olarak tedavinizden bir pediyatrik endokrinolog sorumlu olacak ve size doğurganlık ve cinsel işlevlilik hakkında bilgi verecektir. Doğurganlık tayini için erkeklerde sperm sayımı yapılması gerekli olacaktır. Genelde bu analiz tedaviye bir yetişkin kliniğinde devam edilmesine başlandıktan sonra yapılır.   
 
Hasta, yetişkinlikte olası tedavi hakkında bilgi için bir yetişkin endokrinolog uzmanına yönlendirilmelidir. Yetişkinlikte büyüme hormonu tedavisinin çocuklukta BHE tanısı konmuş hastalarda yararlı olduğunu gösteren kanıt mevcuttur. Uzman doktorunuz sizi bu yararlar hakkında bilgilendirecektir. 
 
 
 
 
 

 

YASAL UYARI : www.gelisimuzmani.com'un içeriği ziyaretçilerini bilgilendirmeye yönelik hazırlanmış olup sağlıkla ilgili konularda tıbbi teşhis, tedavi veya reçete bilgisi özelliği taşımaz. www.gelisimuzmani.com sağlıkla ilgili tüm konularda en doğru bilginin doktorundan öğrenilebileceğini savunur. Sitemizdeki bilgiler bu amaçla kullanılmamalıdır.

Sizde Yorum Yapın!

Adınız Soyadınız
:
E-Mail Adresiniz
:
Yorum Başlık
:
Yorumunuz
:



Bu Yazıyla İlgili Yorumlar

Bunlar da İlginizi Çekebilir

En Çok Okunan Yazılar

Ergenlik Ve Büyüme Hormonu Eksikliği

Ergenlik çocuktan erişkinliğe geçiş süreci olarak tanımlanır... » Devamını Okuyun!

Gelişim süreci ve Madde kullanımı

Ergenlerin gelişim süreçleri içinde yerine getirmeleri gereken sosyal ve bilişsel belli başlı bir takım görevleri vardır.... » Devamını Okuyun!

Ergenlikte Gelişim ve Sorunlar

Ergenlik, çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemidir.... » Devamını Okuyun!

Ergenlikte Cinsel Eğitim

Cinsellik bireyin psiko-sosyal ve fizyolojik gelişiminin olmazsa olmaz bir parçasıdır. İşte insan yaşamının hemen her döneminde var olan ve her dönemi... » Devamını Okuyun!

Ergenlikte Sivilce ( Akne ) Sorunları

Akne, kıl-yağ bezleri biriminin hastalığıdır.... » Devamını Okuyun!

Ergenlik Döneminde En Sık Rastlanan Duygu Biçimleri

Ergenlikte korku tepkisi bir anlamda çocukluktakiyle eşdeğerdir.... » Devamını Okuyun!
GelisimUzmani.Com web sitesi;
Gelisimuzmani.com kullanıcıyı bilgilendirmek amacıyla içeriğini hazırlamaktadır. Sitede yer alan bilgiler doktor tedavisinin yerini tutamaz.

Bu bilgiler şahsi tanı ve tedavi yöntemi olarak değerlendirilmemelidir. Sitedeki kaynaklardan yola çıkarak ilaç tedavisine baslanmamalı ve tedavi değiştirilmemelidir.

Bu sitede yer alan yazılar kaynak gösterilmeden, kısmen de olsa kullanılamaz.

İlgili Linkler;
» Site Kullanım Koşulları » Gizlilik Politikası » Üyelik Sözleşmesi