ERGEN » CYLT BAKIMI

« önceki sayfaya dön

Ergenlikte Sivilce ( Akne ) Sorunlary

Akne Nedir?
Genel olarak ´sivilce´ adyyla bildi?imiz akne en syk rastlanan cilt problemidir. Her 100 yeti?kinin 85´inin hayatynyn bir döneminde geçip gider, 15´inde ise tedavisi güç bir hal alyr. Akne derimizde bulunan ya? bezlerinin bir hastaly?ydyr, normalde bu bezlerin salgylady?y ya?yn deri yüzeyine çykarak atylmasy gerekir. Ancak ergenlik döneminde ya? bezi daha fazla ya? salgylar, bu ya?yn deri yüzeyine geçi?ini sa?layan kanal yo?unla?my? bir ya? kütlesi nedeniyle tykanyr. Aknenin temel nedeni bu tykanmadyr.

Aknenin Geli?imi
Bu tykaç do?al bir boya nedeniyle (kirden de?il!) siyahla?yr ve cildimizde zaman zaman gördü?ümüz ve sykmaya çaly?ty?ymyz siyah noktalar olu?ur. Ancak tek neden bu de?ildir.Derimizde ne kadar temizlesek de birçok bakteri bulunur. Bu bakteriler ya? bezlerinin tykaly olan kanallaryndan içeri girerek hem varlyklaryyla hem de ortaya çykardyklary birtakym kimyasal maddeler nedeniyle tykanmy? olan ya? bezinde iltihaba (enflamasyon) yol açarlar.

Akne Kimde ve Neden Olu?ur?
12-17 ya? grubundaki hemen hemen herkes, yrktan ve etnik özelliklerden ba?ymsyz olarak akne problemi ya?ayabilir. Bu ki?ilerin ço?u basit tedavilerle akne probleminden kurtulabilirken, daha ciddi durumdakiler uzun süreli tedavi görmelidirler.Ergenlik dönemindeki gençlerin neredeyse %40’y akne sorunlary için bir dermatolog yardymyna ihtiyaç duyacak kadar ciddi sorunlar ya?amaktadyr. Pek çok ki?ide akne sorunu 10-13 ya?lary arasynda ortaya çykar. Genelde 5-10 yyl sürer ve 20’li ya?laryn ba?larynda geçer. Buna ra?men aknenin 20’li ve 30’lu ya?larda da devam etti?i, hatta ergenlik döneminde akne sorunu ya?amayan ki?ilerde yeti?kinlikte akne problemi ya?andy?y da görülmektedir.

Akne lezyonlary en çok yüzde olu?ur ama ayny zamanda boyun, çene, syrt, omuz, kafa derisi, kollar ve bacaklaryn üst kysmynda da görülebilir. Ergenlik döneminde görülen aknelerin sebebi, ki?ilerin çocukluktan gençli?e geçi? döneminde ya?adyklary de?i?ikliklerdir. Fiziksel olgunlu?u sa?layan hormonlar, ya? bezlerinin daha çok sebum üretmesine neden olurlar.

Ya? bezleri üzerinde en çok etkili olan hormon androjen hormonudur. Erkeklik hormonu olan androjen, kadynlarda da bir miktar bulunur. Ya? bezleri, içinden bir kylyn büyüdü?ü kyl foliküllerinde bulunurlar. Ergenlik döneminde folikülün etrafynda bulunan hücreler daha syk dökülürler. Akneli ki?ilerde, akneli olmayan ki?ilere göre hücreler daha çok dökülür ve birbirine yapy?yr. Dökülen hücreler sebumla kary?yp birbirine yapy?ty?ynda, folikülün a?zyny tykamaktadyr. Bu esnada ya? bezleri sebum üretmeye devam etmekte ve foliküller sebumla dolmaktadyr.

Aknenin Dört Temel Nedeni
Akne, kyl-ya? bezleri biriminin hastaly?ydyr.
Ya? bezleri isimlerini ürettikleri ya?ly bir madde olan sebum’dan alyrlar. Normal ?artlar altynda sebum, kyl folikülü boyunca ilerler ve cilt yüzeyine çykar. Akne olu?tu?u zaman sebum folikülün içinde kalyr ve dy?ary çykamaz. Akneler ya? bezlerinin daha yo?un olarak bulundu?u yüz, boyun, syrt, kollaryn üstü ve omuzlar gibi bölgelerde daha çok olu?ur. Siyah nokta ?eklindeki akne lezyonlaryna komedon ady verilirken, kyrmyzy, ?i?mi? ve irinli lezyonlara papül, nodül ve püstül denilmektedir. Komedonlaryn olu?masyny sa?layan dört temel etken vardyr:

    Hormonlar (androjenler)

    Artan sebum üretimi

    Folikülün içindeki de?i?iklikler

    Bakteriler

Hormonlar (androjenler):
Akneler genelde, vücut androjen hormonunu daha fazla üretmeye ba?lady?y zaman olu?ur. Androjen üretimi 11-14 ya?lary arasynda en üst seviyeye ula?ty?ynda akneler de artmaktadyr. Genç kadynlarda menstrüel döngü nedeniyle de?i?en hormon seviyeleri aknelerde alevlenmelere neden olmaktadyr. Bu de?i?iklikler ya? bezlerinin androjenlere olan hassasiyetini de etkilemektedir.

Artan sebum üretimi:
Ya? bezleri androjenler tarafyndan uyaryldyktan sonra daha fazla sebum üretmeye ba?larlar. Ya?ly sebum, folikülün içinde birikir ve yukaryya do?ru hareket eder. Yukary do?ru hareket ederken, normal cilt bakterileri ve ölü cilt hücreleriyle birle?ir. Sebum üretimi arttykça, kyl folikülünün tykanma ve komedonlara neden olma ihtimali de artmaktadyr.

Folikülün içindeki de?i?iklikler:
Androjen üretimi arttykça ve ya? bezleri geni?ledikçe, kyl folikülünün cildin altyna do?ru uzanan yapysy da de?i?ime u?ramaktadyr. Normalde ölü hücreler kademeli olarak dökülürler ve cilt yüzeyinden uzakla?yrlar. Ergenlik döneminde hücreler daha syk dökülürler ve birle?ip yapy?maya daha müsaittirler, sebumla temas ettiklerinde folikülü tykayabilirler. Bu durumda sebum ve ölü hücreler folikülde bir tykaç olu?tururlar.

Bakteri
Kapaly folikül, bakterilerin üremesi için uygun bir ortamdyr. Özellikle bu ortamda ya?ayan bakteri P. acnes bakterisidir. Bu bakteri, sebumla beslenir ve aknesi olsun olmasyn herkesin cildinde bulunur. Ya? bezi tykandy?ynda ve içi sebumla doldu?unda P.acnes bakterisi çok daha çabuk ço?alyr. Bakterinin üretti?i kimyasallar folikül içinde ve cilt yüzeyinde inflamasyona neden olur.

Cilt Yapysy
Cilt, vücudu dy?aryya kar?y koruyan bir bariyerdir. Ayny zamanda vücut ysysyny ve su dengesini korur, çe?itli zararly maddelerin ter yoluyla vücuttan atylymyny gerçekle?tirir. Kabaca üç tabakadan olu?ur. En altta destek dokusu olan kollajenden, kan damarlary ve salgy bezlerinden zengin dermis tabakasy yer alyr. Ortada stratum bazale ady verilen sürekli yeni hücrelerin yapyldy?y tabaka vardyr ki bu hücreler yava? yava? cildin üst tabakalaryna do?ru yolculuk ederler ve yakla?yk 14. günde artyk canlylyklaryny kaybetmeye ba?layarak en üstte birikerek stratum korneumu (boynuzsu tabaka) olu?tururlar.

Normal bir cildin sa?ly?yny ve güzelli?ini sürdürebilmesi için en üstteki ölü hücrelerin sürekli dökülüp yenilenmeleri gerekir. Ancak günümüzde beslenme aly?kanlyklary, yeterince su ve taze sebze tüketilmemesi, sigara dumany, yetersiz egzersiz ve stres gibi etkenlerin de katkysyyla bu ölü hücreler beklenen hyzda dökülemez ve tabakalar halinde birikerek cildin üzerini örter, cansyz, sa?lyksyz, mat bir görüntü olu?tururlar. Sonrasynda siyah noktalar ve komedonlar geli?ir. Akneye e?ilimli ciltlerde ise bunlary sivilceler izler. Güne? ve ya?lanma da orta tabakada hücre yenilenmesini yava?latarak ve destek dokusu olan kollajende azalmaya neden olarak cilt sa?ly?yny olumsuz etkilerler.

Genetik Faktörler
Akne genetik özellikler de içeren bir olgudur. Aslynda herkes belli bir dereceye kadar akne sorunu ya?ayabilir, ama bazy ki?ilerin kimi akne türlerine genetik bir yatkynlyklary vardyr. E?er anne veya baba ergenlikte ya da hayatynyn herhangi bir döneminde akne problemi ya?amy?sa çocuklarynda akne görülme ihtimali daha yüksektir.

Akne tedavisi konusunda özellikle son 15-20 yyl içinde ya?anan geli?meler sayesinde artyk tedavi edilemeyen akne türü kalmamy?tyr. E?er böyle bir risk altyndaysanyz yapmanyz gereken onu bir dermatolo?a götürmek ve tedavisini takip etmek olmalydyr.

Kysa Kysa
Akne lezyonlary daha çok yüzde görülür, ama ayny zamanda boyun, omuz, gö?üs, kafa derisi, kalça, kol ve bacaklarda da görülebilir.

Akne olu?tuktan sonra yüzeyde kalan kyrmyzy leke, bazen ciltte 4-6 ay boyunca görülebilir. Sycakta ya da egzersiz sonrasynda bu iz daha da belirgin bir hale gelebilir.

Akne tedavisi haftalar ya da aylar sürebilir.
Sadece bölgesel tedavi i?e yaramaz. Yüzün ve aknelerin yayyldy?y bölgenin tümü düzenli olarak tedavi edilmelidir. Böylece yeni aknelerin olu?masy önlenebilir.

Akne geçici bir problem de?ildir. Ancak tedavi edilebilir bir durumdur. Ne kadar kysa süre içinde tedaviye ba?larsanyz, o kadar kysa zamanda iyile?me ba?lar.

 
YASAL UYARI : www.gelisimuzmani.com'un içeri?i ziyaretçilerini bilgilendirmeye yönelik hazyrlanmy? olup sa?lykla ilgili konularda tybbi te?his, tedavi veya reçete bilgisi özelli?i ta?ymaz. www.gelisimuzmani.com sa?lykla ilgili tüm konularda en do?ru bilginin doktorundan ö?renilebilece?ini savunur. Sitemizdeki bilgiler bu amaçla kullanylmamalydyr.

Sizde Yorum Yapın!

Adınız Soyadınız
:
E-Mail Adresiniz
:
Yorum Başlık
:
Yorumunuz
:



Bu Yazıyla İlgili Yorumlar

Bunlar da İlginizi Çekebilir

En Çok Okunan Yazılar

Ergenlik Ve Büyüme Hormonu Eksikli?i

Ergenlik çocuktan eri?kinli?e geçi? süreci olarak tanymlanyr... » Devamını Okuyun!

Geli?im süreci ve Madde kullanymy

Ergenlerin geli?im süreçleri içinde yerine getirmeleri gereken sosyal ve bili?sel belli ba?ly bir takym görevleri vardyr.... » Devamını Okuyun!

Ergenlikte Geli?im ve Sorunlar

Ergenlik, çocukluktan yeti?kinli?e geçi? dönemidir.... » Devamını Okuyun!

Ergenlikte Cinsel E?itim

Cinsellik bireyin psiko-sosyal ve fizyolojik geli?iminin olmazsa olmaz bir parçasydyr. Y?te insan ya?amynyn hemen her döneminde var olan ve her dönemi... » Devamını Okuyun!

Ergenlikte Cilt Bakymy Önerileri

Sivilcenin ilacy sudur. Yüzünüzü bol bol yykayyn!.. ... » Devamını Okuyun!

Ergenlik Döneminde En Syk Rastlanan Duygu Biçimleri

Ergenlikte korku tepkisi bir anlamda çocukluktakiyle e?de?erdir.... » Devamını Okuyun!
GelisimUzmani.Com web sitesi;
Gelisimuzmani.com kullanycyyy bilgilendirmek amacyyla içeri?ini hazyrlamaktadyr. Sitede yer alan bilgiler doktor tedavisinin yerini tutamaz.

Bu bilgiler ?ahsi tany ve tedavi yöntemi olarak de?erlendirilmemelidir. Sitedeki kaynaklardan yola çykarak ilaç tedavisine baslanmamaly ve tedavi de?i?tirilmemelidir.

Bu sitede yer alan yazylar kaynak gösterilmeden, kysmen de olsa kullanylamaz.

İlgili Linkler;
» Site Kullanım Koşulları » Gizlilik Politikası » Üyelik Sözleşmesi