SA?LIK » ÇOCUK ONKOLOJYSY

« önceki sayfaya dön

Çocuklarda Kanser

Çocuklarda kanser eri?kinlere oranla 100 kat daha az görülür. Bir ba?ka deyi?le, tüm kanserlerin sadece % 2-4’ü çocuklarda görülmektedir.
 
Her yyl 1 milyon çocuktan 120’sinde kanser geli?mektedir. Çocukluk ça?y kanserleri en syk ilk 5 ya?ta ve 10-15 ya? döneminde ortaya çykmaktadyr.

Çocukluk Ça?y Kanserlerinin Da?ylymy
• Lösemiler % 30
• Lenfomalar % 20
• Sinir Sistemi tümörleri % 10-15
• Nöroblastoma % 7-8
• Wilms tümörü % 6-7
• Rabdomyosarkom % 5-6
• Kemik tümörleri % 4-5
• Germ hücreli tümörler % 3-4
• Retinoblastomalar % 2-3
• Karaci?er tümörleri % 1
 
Türkiye’de ve dünyada çocukluk ça?ynda görülen kanserlerin % 30’unu lösemi olu?turur. Geri kalan % 70 içinde, ülkemizde ikinci syrada bezi kanserleri (Hodgkin ve Hodgkin-dy?y lenfoma) yer almaktadyr. Bunlary syrasyyla sinir sistemi tümörleri, nöroblastoma, Wilms tümörü ve yumu?ak doku sarkomalary (rabdomiyosarkoma) izlemektedir. Kemik, deri, göz ve karaci?er tümörleri ise çocuklarda daha nadirdir.
 
Yyile?me Oranlary
Çocuk kanserlerinin özelliklerinden biri, çok hyzly ço?alan ve büyüyen kanserler olmalarydyr. Birkaç hafta içinde hyzla büyüyüp belirgin hale gelirler. Hyzly büyüdükleri için de ilaç tedavisi (kemoterapi) ve y?yn tedavisine (radyoterapi) duyarlydyrlar. Bu nedenle çocuk kanserlerinin üçte ikisi tamamen ?ifa bulmaktadyr. Çocuk kanserlerinde genellikle cerrahi, y?yn ve ilaç tedavileri birlikte kullanylyr. Genellikle tedavinin kesilmesinden sonra 2-3 yyl geçmi? ve kanser tekrarlamamy?sa hasta tamamen iyile?mi?tir.
 
1960’ly yyllarda % 5’i iyile?tirilebilen çocukluk ça?y lösemilerinin günümüzde % 75-80’i ?ifa bulmaktadyr. Bezelerin habis hastaly?y olan Hodgkin hastaly?y % 90, Hodgkin-dy?y lenfoma hastaly?y % 75 oranynda iyile?mektedir. Kemik tümörü olan osteosarkoma ve Ewing sarkoma erken yakalanmy?sa % 60, böbrek tümörü Wilms ise % 90 oranynda iyile?tirilebilir.
 
Çocukluk Ça?y Kanserlerinde Yyile?me Oranlary
• LALL(*) % 80-90 (standart risk)
               % 70-80 (orta risk)
               % 40-50 (yüksek risk)
• AML(**) % 35-55
• Hodgkin % 90
• Hodgkin-dy?y lenfoma % 80
• Retinoblastoma  % 90
• Nöroblastoma % 50
• Wilms tümörü  % 90
• Osteosarkoma % 70
• Rabdomyosarkoma % 70
• Ewing Sarkoma % 65 
(*) Akut lenfoblastik lösemiler (ALL) kemoterapi ile tedavi edilir. % 10’una kemik ili?i transplantasyonu (KYT) uygulanyr. 
(**) Akut myeloblastik lösemilerin % 50’si kemoterapi ile tedavi olur, di?er % 50’de kemoterapiye ilave olarak kemik ili?i transplantasyonu (KYT) uygulanyr. 

Nedenleri ve Korunma
Eri?kin kanserlerinde oldu?u gibi çocukluk kanserlerinde de yapysal ve çevresel nedenlerin rol oynady?y bilinmektedir. Ailevi yatkynlyk, do?umsal hastalyklar, do?umsal anomaliler, gen bozukluklary, ba?y?yklyk sistemi bozukluklary ba?lyca yapysal nedenlerdir.
 
Çevresel nedenler arasynda ise; fizik (radyasyon), kimya (ilaç, endüstri tarym ürünleri), virüsler ve beslenme gibi faktörler yer almaktadyr.
 
Akraba evlilikleri çocukluk ça?y kanserlerinde önemli bir faktör oldu?undan, korunmanyn ba?lyca yollaryndan biri akraba evliliklerinin önlenmesidir.
Kanser ve yany syra pek çok hastalyk açysyndan, do?um anyndan itibaren çocu?un güçlü bir ba?y?yklyk sistemine sahip olmasy için gereken tedbirlerin ihmal edilmemesi gerekir. Bunlaryn ba?lycalary do?ru beslenme, temizlik ve çocukluk a?ylarydyr.
 
Erken Te?his
Eri?kinlerde oldu?u gibi çocuklarda da erken tany çok önemlidir. Çocukta beze, kansyzlyk, karyn ?i?li?i, herhangi bir dokuda anormal bir büyüme fark edildi?inde derhal hekime ba?vurmaly ve nedeni ara?tyrylmalydyr.
 
Hastada solukluk, deride nokta kanamalar veya morluklar, halsizlik, yorgunluk, kemik a?rysy gibi belirtiler varsa; dala?y ve karaci?eri, bezeleri büyümü?se akla öncelikle lösemi gelmelidir. Bu durumda hemen bir kan tetkiki ve kesin tany için gerekiyorsa kemik ili?i tetkiki yapylyr.
 
Lenf bezi büyümelerine ate?, gece terlemeleri, halsizlik, kilo kayby, ka?ynty gibi belirtiler e?lik ediyorsa, Hodgkin hastaly?y dü?ünülmelidir. Tanyya, lenf bezinden biyopsi yapylarak gidilir.
Küçük çocuklarda a?rysyz bir karyn kitlesi, deri altynda küçük ?i?likler (nodül), öksürük veya ate?, solukluk, gözlerin tek veya çift tarafly öne fyrlamasy ve göz çevresinde morluk gibi belirtiler, kemik a?rylary varsa nöroblastoma ady verilen böbreküstü bezinden veya sempatik sinir sisteminden kaynaklanan bir tümör akla gelir.
 
Tanyya biyopsi veya kemik ili?i tetkiki, idrarda vanil mandelik asit testi (VMA testi) ile gidilir.
 
A?rysyz karyn kitlesi veya nadiren karyn a?rysy ve karynda ?i?lik, idrarda kan, gözün renkli tabakasy irisin yoklu?u gibi belirtiler küçük bir çocukta böbrek tümörünü (Wilms tümörü) dü?ündürmelidir. Tany, görüntüleme yöntemleri (MR veya BT) ve biyopsi ile konur.
 
Karaci?er bölgesinde ?i?lik, sarylyk, bulanty, kusma, kilo kayby gibi belirtiler ise karaci?er tümörünü akla getirmelidir. Bu durumda kanda alfa-fetoprotein (ALP) denen bir madde yükselmi? olarak saptanacaktyr. Tany biyopsi ile konur.
 
TEDAVY
Cerrahi
Çocuk kanserlerinde cerrahi yöntemler genellikle tümör kaynaklandy?y organ içinde synyrly ise tümörün çykarylmasy ?eklindedir. Ancak tümör çykarylamayacak büyüklükte ise veya ba?ka dokulara yayylma yapmy? ise (metastaz) bu durumda tümörden biyopsi almakla yetinilir ve öncelikle kemoterapi uygulanarak tümör ve/veya metastazlary bu yol ile yok edilmeye çaly?ylyr. Tümör küçülüp, metastazlar kaybolduktan sonra tümör kalyntysy cerrahi olarak çykarylyr.
 
Kemoterapi
Kemoterapi belirli aralyklarla kemoterapi ilaçlarynyn a?yz veya damar yolu ile verilmesiyle yapylyr. Bazen ilaçlar omurilik içine ya da beyin-omurilik syvysy içine de verilebilir; buna intratekal tedavi denir.
 
Kemoterapi süreleri uygulanan tedavi ?emalaryna göre farklylyklar gösterir. 2-3 günden 7-8 güne de?i?en sürelerde, blok halinde ilaçlaryn birlikte kullanymy söz konusudur. Kemoterapinin süresi genellikle
 
6 ay ile 2 yyl arasynda de?i?ir.
 
Kemoterapide kullanylan ilaçlaryn bazy yan etkileri olmaktadyr ancak bu etkiler geçicidir ve bir takym ilaçlarla ba?aryly bir ?ekilde önlenebilmektedir. Kemoterapi döneminde çocuk oldukça halsiz olur, ayryca bulanty, kusma, kemik a?rylary görülebilir. Kemoterapinin dy?tan fark edilen en belirgin yan etkisi ise saçlaryn dökülmesidir. Çocuklara, tedavileri biter bitmez saçlarynyn hemen çykmaya ba?layaca?y bilgisi verilmelidir.
 
Kemoterapinin bir etkisi olarak enfeksiyon riski artty?yndan bu dönemde hijyen çok önem kazanmaktadyr. Genellikle okul ça?y çocuklaryn bir süreli?ine okuldan uzak kalmasynda yarar vardyr. Ancak kemoterapi kürü hafif, çocu?u fazla sarsmayan bir tedavi ise okula gitmesine sakynca yoktur.
 
Radyoterapi
Radyoterapi, tümörün bulundu?u alana do?rudan y?yn verilmesi ?eklinde uygulanan tedavi ?eklidir. Radyoterapi çocuklarda mümkün oldu?u kadar az kullanylyr, özellikle büyüyen vücutlarda geli?me bozukluklaryna yol açabilece?inden zorunlu durumlar dy?ynda ilk tercih edilen tedavi de?ildir.
 
Okul saatleri ile uyum sa?landy?y takdirde, radyoterapi döneminde sonra çocu?un okula gitmesinde bir sakynca yoktur.
 
Tedavi Sonrasy Takip
Genellikle tümörlerin büyük ço?unlu?unda tedavi kesiminden sonraki 2-3 yyl nüks (tekrarlama) açysyndan riskli dönemdir. Bir nüksü erken yakalamak tedavisinde ba?ary ?ansyny artyrabilir. Bu dönemde, aylyk veya 2-3 aylyk aralar ile hekime görünmek, kan ve görüntüleme tetkiklerini yenilemek gerekir.
 
Ayryca nüks riski geçtikten sonra tiroid bezi yetersizli?i, boy kysaly?y, adet düzensizlikleri, kalp kasy, böbrekler, i?itme sorunlary ya da psikolojik bozukluklar gibi tedaviye ba?ly olarak ortaya çykabilen geç yan etkilerle sava?mak ve gerekirse bunlary tedavi etmek için de takip gerekebilir.
 
Çevresel Faktörleri
Çevresel ko?ullaryn insan sa?ly?y üzerindeki olumsuz etkileri bilinen bir gerçektir. Çevresel faktörlerin iyile?tirilmesi hem bugünün çocuklarynyn hem de gelece?in yeti?kinliklerinin daha sa?lykly bir ya?am sürmeleri ile do?rudan ilgilidir.
 
Çözümlerin ba?ynda bireylerin çevrenin önemi hakkynda bilinçlenmesi gelmektedir.
YASAL UYARI : www.gelisimuzmani.com'un içeri?i ziyaretçilerini bilgilendirmeye yönelik hazyrlanmy? olup sa?lykla ilgili konularda tybbi te?his, tedavi veya reçete bilgisi özelli?i ta?ymaz. www.gelisimuzmani.com sa?lykla ilgili tüm konularda en do?ru bilginin doktorundan ö?renilebilece?ini savunur. Sitemizdeki bilgiler bu amaçla kullanylmamalydyr.

Sizde Yorum Yapın!

Adınız Soyadınız
:
E-Mail Adresiniz
:
Yorum Başlık
:
Yorumunuz
:



Bu Yazıyla İlgili Yorumlar

Bunlar da İlginizi Çekebilir

En Çok Okunan Yazılar

Enfeksiyon Hastalyklarynda Beslenme

Hastalyklarda beslenme ilkeleri bilinirse, çocu?un beslenmesi de sorun olmaktan çykacaktyr.... » Devamını Okuyun!

Gaucher Hastaly?y

http://www.mpsturk.org/GaucherHastaligi.aspx... » Devamını Okuyun!

Bula?ycy Hastalyklar Listesi

Bula?ycy hastalyk ya da enfeksiyon hastalyklary, intaniye olarak da bilinir, hastalyk yapycy herhangi bir yolla insana geçme özelli?indeki mikroplaryn... » Devamını Okuyun!

Depo Hastaly?y

Lizozom hastalyklary tüm dünyada onbinlerce ki?iyi etkileyen bir kalytsal hastalyk grubudur.... » Devamını Okuyun!

Akraba Evlili?i ve Genetik Hastalyklar

Ynsan 23 çift kromozomdan ibarettir. ... » Devamını Okuyun!

Fenilketonüri (Zeka Testi)

Kalytsal bir metabolik hastalyktyr.... » Devamını Okuyun!

Ydrar Yolu Enfeksiyonu

Önce idrar yollary nedir, onu tanyyalym. Yukarydan a?a?y do?ru syralarsak en üstte böbrekler vardyr. Böbreklerde yapylan idrary a?a?yya ta?yyan üreter... » Devamını Okuyun!

Niemann-Pick Hastaly?y

http://www.mpsturk.org... » Devamını Okuyun!
GelisimUzmani.Com web sitesi;
Gelisimuzmani.com kullanycyyy bilgilendirmek amacyyla içeri?ini hazyrlamaktadyr. Sitede yer alan bilgiler doktor tedavisinin yerini tutamaz.

Bu bilgiler ?ahsi tany ve tedavi yöntemi olarak de?erlendirilmemelidir. Sitedeki kaynaklardan yola çykarak ilaç tedavisine baslanmamaly ve tedavi de?i?tirilmemelidir.

Bu sitede yer alan yazylar kaynak gösterilmeden, kysmen de olsa kullanylamaz.

İlgili Linkler;
» Site Kullanım Koşulları » Gizlilik Politikası » Üyelik Sözleşmesi