0-12 YA? » BESLENME

« önceki sayfaya dön

Çocuklarda Yeme Davrany?y ve Aile Tutumlary

Yemek, Çocuk, Geli?im

Ça?ymyzyn en önemli sa?lyk problemlerinden biri olan yeme bozukluklary ve kilo problemleri(a?yry zayyflyk veya a?yry kilo) çocukluk döneminde yerle?meye ba?lar ve zaman ilerledikçe a?ylmasy güç bir engel haline gelir. Yeme davrany?yndaki bozukluklar, fiziksel ve psikolojik de?i?imler, aile yeme davrany?y ve sa?lyk algysy, aile içi ili?kiler ve ebeveyn tutumu, duygu durumdaki de?i?imler ve çevresel faktörlere ba?ly olarak ortaya çykar. Yeme problemleri erken çocuklukta ba?layabilir ve zaman içerisinde ?ekil de?i?tirebilir. Çocukluk dönemi yemek seçme, az yeme, belli yiyeceklere takylyp kalma veya a?yry yeme zaman içerisinde kendili?inden ortadan kaybolabildi?i gibi ergenli?e do?ru fiziksel, psikolojik, duygusal ve çevresel de?i?imlerle a?yry zayyflyk takyntysyndan duygusal a?yry yeme problemlerine kadar olan bölmedeki çe?itli yeme bozukluklaryna dönü?ebilir. O nedenle yeme problemlerini sadece dönemsel de?il uzun vadede de?erlendirmek gerekir. Bu problem erken önlem alynmazsa çocuklaryn ?imdiki ve gelecekteki hayatlaryny fiziksel, psikolojik ve sosyal olarak olumsuz yönde etkiler.
 
Çocuklardaki yeme bozukluklaryna bakty?ymyzda en önemli olarak tanymlayabilece?imiz bozukluklary ?u ?ekilde syralayabiliriz.

Yemek Seçme ve Synyrly Beslenme
Yemek Yemeyi Reddetme/Az Yeme
Yeme Fobisi
A?yry Yeme

Yemek Seçme ve Synyrly Beslenme
Genelde okul öncesi çocuklukta görülür. Yemek seçme ve daha çok belli yiyeceklere odaklanma en belirgin özellikleridir. Aileler çocuklaryna sebze ve meyve yeme aly?kanlyklary kazandyrmaya çaly?yrken çocuklar genelde tercihini patates kyzartmasy, köfte, makarna, çikolata gibi yiyeceklerden yana yapar. Anne ve babalar çocuklara zorla farkly yiyecekler yedirmeye çaly?yrlar ama bu çaba genelde bo?a çykar. Aile sebze ve meyve gibi sa?lykly besinleri yedirmeye direttikçe çocuk kar?y çykar ve aslynda bir anlamda kontrolü ele almaya ba?lady?yny kanytlamaya çaly?maktadyr. E?er aile bu konuda çok fazla üzerine dü?erse çocuk bu davrany?y syrf kontrolü ele almak , ilgi çekmek için devam ettirebilir.

Neler Yapylabilir?
Sabyrly olun, zorlamak bir sonuç vermeyecektir.
Sevmedi?i yiyecekleri sevdi?i yiyeceklerle verin örne?in sebzeli hamburger yapyn. Ylla sebzeyi sebze yeme?i olarak vermek zorunda de?ilsiniz. De?i?ik tarifler yaratabilirsiniz.
Çocuklara sabyrla sa?lykly beslenmeyi, besinlerin vücutlaryna neler yapabilece?ini anlatyn.
Çikolata, ?eker, tatlyyy ödül olarak kullanmayyn. Bu sefer sebze yemek çocuk için atlatylmasy gereken bir süreç gibi gözükür. Bu davrany? oturaca?y için tatly için sebze yeme?e ba?layacaktyr. Çocu?u ödüllendirin ama tatly ile de?il.

Huzurlu bir aile ve yemek ortamy önemlidir. E?er çocuk masada huzursuzsa, sohbet edilmeyen bir masada, ya da tarty?ylan bir masada ise duygusal olarak gerilir ya da ilgi çekmeye çaly?yr ya da dikkati yemedi?i besinlere çekmeye çaly?abilir.

Yemek ortamlaryny de?i?tirebilirsiniz. TV seyrederken ya da oyun oynarken de?il ama kendisini huzurlu ve mutlu hissetti?i ev ortamynda yedirebilirsiniz.

Yemek Yeme?i Reddetme ve Az Yeme
Yemek yeme?i reddetme küçük ya?lardaki çocuklarda görülebilen bozuk yeme davrany?ydyr. Bu durum kendini kaygy ve strese ba?ly olarak ortaya çykabilir. Ayryca, yemek yeme?i reddetme çocuklar için bireyselle?me ve ba?ymsyzlyk göstergesi de olabilmektedir. E?er çocu?unuz yemek yeme?i reddediyorsa ya da az yemek yiyorsa bu bireyselle?mesi ile ba?lantyly olabilir. Yeme davrany?y bir anlamda çocu?un ba?ymsyzly?yny ele almasynyn bir göstergesi olabilir. Çocuk yemek yeme?i reddederek kendi seçimlerinin oldu?unu göstermek isteyebilir. Kaygy veya okul stresi, anne ve baba ile ilgili problemler çocukta kaygy yaratabilir. Bu durum da yemek yeme davrany?yna yansyyabilir. E?er ebeveynler çocu?a yeterince ilgi göstermiyorsa çocuk ilgi çekmek için yemek yeme?i reddedebilir. Çocu?un gerçekten yemekle bir problemi var yoksa duygusal bir problemi mi var daha iyi gözlemlemek için farkly ortamlardaki yeme davrany?lary incelenmelidir.

Neler Yapylabilir?
Çocukta kaygy ve stres yaratan faktörleri belirlemeye çaly?yn gerekirse bu konuda bir uzmandan destek alyn.
Yemek yemese bile düzeli olarak sofraya oturmasyny sa?layyn çünkü böylece çocuk sofra adaby ve sa?lykly yeme davrany?yny ö?renmi? olur.
Rahat ve huzurlu bir aile ortamy, sofrada sohbet edilip çocukla bir?eyler payla?mak yeme problemlerinin ortadan kalkmasy için önemlidir.
Yemesi için basky yapmak ters tepki yaratacaktyr. Hiçbir çocuk kendini açlyktan öldürmez.
Ö?ün aralarynda abur cubur meyve suyu vermeyin ayryca az yemek yedi?ini dü?ündü?ünüz çocu?unuz belki de aslynda o kadar da az yemiyordur. Yeterli kalori ihtyacyny alyp almadyyyny anlamak için besin günlü?ü tutun yani nerede, ne zaman ve ne yedi?ine dair.

Yeme Fobisi
Çok syk görülmemekle birlikte küçük ya?taki çocuklarda rastlanabilen yeme bozuklu?udur. Yeme fobisi genelde çok nadir görülür ve yemekle ilgili travmatik bir olaydan sonra ortaya çykar. Örne?in bo?azyna mysyr patla?y kaçmasy, zehirlenme sonrasy kusma gibi durumlardan sonra ortaya çykar. Daha öncesinde zehirlenme ya da bo?ulma gibi deneyimleri olan çocuklar tekrar ayny ?eyleri ya?ayacaklary korkusuyla yemek yemeye kar?y fobik tepki verebilirler. Çocuk bu durumda yeme?i reddeder. Sadece syvy besinler alyr.

Neler Yapylabilir?
Yemek yemesi için çocu?unuzu zorlamayyn
Yeme fobisi a?ylmasy oldukça zor bir durumdur. Bu durumda mutlaka psikolojik destek alynmasy gerekir.

A?yry Yeme
A?yry yemenin çe?itli sebepleri olabilir. Psikolojik, davrany?sal ve çevresel faktörler a?yry yeme davrany?yny tetikleyebilir. Can sykyntysy, yorgunluk gibi duygular a?yry yeme?i tetikleyebilir. E?er anne veya baba duygularla ba? etmek için a?yry yemeyi kullanyyorsa çocuk da duygularla ba? etmek için ayny yönteme ba?vuracaktyr. Tv seyrederken yemek, ayakta yemek, oyun oynarken yemek çocu?un ne kdr yedi?ini fark etmemesine sebep olaca?y için yeme?i sofrada ve yeme?e odaklanarak yemek a?yry yeme ataklaryny önlemeye yardymcy olacaktyr. Besinler konusunda yeterince bilgi sahibi olmama da çocu?un a?yry yemesine sebep olabilir. Di?er bir deyi?le eger çocuk besinlerin vücuduna neler yapabilece?ini bilmiyorsa yeme?i kontrolsüzce yiyebilir. Çocuk a?lady?y zaman anne ve baba çocu?a abur cubur veriyorsa çocuk da kendisini ii hissetmek için abur cubura odaklanyr. Dolayysyyla abur cubur yemek kendisini duygusal açydana tatmin etme yöntemine dönü?ür.

Neler Yapylabilir?
A?yry yemeyi önleyici faktörlerden bir tanesi anne ve babanyn yeme davrany?y konusunda iyi birer rol model olmasydyr. Duygusal problemleri yemek ile çözmeye çaly?mama, fizyolojik ve duygusal açly?y birbirinden ayyrmasyny ö?retmek ki bu da bedensel ipuçlaryny dinlemeyi ö?retmekle olur.
Çocu?unuz a?lady?ynda veya üzüldü?ünde ona sevdi?i yiyece?i verip o ?ekilde teselli etmek yerine ona sarylyn. Yoksa yemek çocuk için üzüldü?ünde kendisini teselli etme aracy haline gelir ki bu da yeti?kinlik döneminde hyzla kilo almasyna sebep olacaktyr.
Yeme?i ödül olarak kullanmayyn. Yoksa hayaty boyunca yeme?i bir ödül olarak görecek bu da yemekle sa?lykly bir ili?ki kurmasyny engelleyecektir.

Sofrada sohbet ederek yemek yeme çocu?un yemekle olan ili?kisini olumlu anlamda etkileyecektir. Ailece sofraya oturmaya özen gösterin. Sofrada TV ye odaklanmak yerine sohbet edin. Yalnyz gergin konulary konu?maktan kaçynyn.

TV kar?ysynda, PC kar?ysynda yemesine izin vermeyin. Yemek yerken yeme?e odaklanmasy açlyk ve tokluk duygusunu algylamasyna yardymcy olacaktyr.

Psikolog Feyza Bayraktar
YASAL UYARI : www.gelisimuzmani.com'un içeri?i ziyaretçilerini bilgilendirmeye yönelik hazyrlanmy? olup sa?lykla ilgili konularda tybbi te?his, tedavi veya reçete bilgisi özelli?i ta?ymaz. www.gelisimuzmani.com sa?lykla ilgili tüm konularda en do?ru bilginin doktorundan ö?renilebilece?ini savunur. Sitemizdeki bilgiler bu amaçla kullanylmamalydyr.

Sizde Yorum Yapın!

Adınız Soyadınız
:
E-Mail Adresiniz
:
Yorum Başlık
:
Yorumunuz
:



Bu Yazıyla İlgili Yorumlar

Bunlar da İlginizi Çekebilir

En Çok Okunan Yazılar

Kre? / Anaokuluna Ba?layan Çocukta Uyum Süreci

Kre?/Anaokuluna ba?lama hem aile için, hem de çocuk için çok önemli bir adymdyr. ... » Devamını Okuyun!

Çocuk ve TV

NEDEN TV YZLEMEYELYM..... » Devamını Okuyun!

0-3 Ya? E?itim

Bebe?in ya?amy boyunca onu etkileyecek geli?imlerin en ba?ynda bili?sel geli?im vardyr.... » Devamını Okuyun!

Pika Sendromu (Yabancy Madde Yeme Aly?kanly?y)

Yenilebilir olmayan kireç, toprak, kil, kum, saç, boya, yapy?tyrycy, ka?yt gibi maddeleri yeme ile ilgili bir davrany? bozuklu?udur.... » Devamını Okuyun!

Dbt+ Polio (Difteri, Bo?maca, Tetanos Ve Çocuk Felci)

Dbt+ Polio (Difteri, Bo?maca, Tetanos Ve Çocuk Felci)... » Devamını Okuyun!

Çocu?unuz Anaokuluna Ba?lamaya Hazyr my?

Acaba çocu?umuzu anaokuluna kaç ya?ynda ba?latmalyyyz? Erken ya?ta okula ba?lamasy halinde ileride okuldan sykylyr my? Henüz erken mi? Ya okula aly?am... » Devamını Okuyun!

A?y Takvimi

Üniversiteler Tarafyndan Önerilen A?y Takvimi... » Devamını Okuyun!
GelisimUzmani.Com web sitesi;
Gelisimuzmani.com kullanycyyy bilgilendirmek amacyyla içeri?ini hazyrlamaktadyr. Sitede yer alan bilgiler doktor tedavisinin yerini tutamaz.

Bu bilgiler ?ahsi tany ve tedavi yöntemi olarak de?erlendirilmemelidir. Sitedeki kaynaklardan yola çykarak ilaç tedavisine baslanmamaly ve tedavi de?i?tirilmemelidir.

Bu sitede yer alan yazylar kaynak gösterilmeden, kysmen de olsa kullanylamaz.

İlgili Linkler;
» Site Kullanım Koşulları » Gizlilik Politikası » Üyelik Sözleşmesi