0-12 YAŞ » BESLENME

« önceki sayfaya dön

Ek Besinlere Geçişte Öneriler

EK BESİNLERE GEÇİŞ
Bebekler için en ideal gıda protein, yağ ve karbonhidrat oranı en mükemmel olan anne sütüdür. 4. aydan sonra bile kilo alımı iyiyse ve bebek doyuyorsa 6. aya dek ek gıdalara ihtiyaç yoktur. Sinir sistemi, sindirim sistemi ve böbrek olgunlaşmasına bağlı olarak bebek beslenmesi evrelere ayrılır. İlk 3 – 4 ayda bebeğin kaşıkla verileni yutma refleksi zayıf olduğu için bebek sadece emerek beslenebilir. Bundan dolayı kaşıkla verilen besinleri yutamayabilir. Ayrıca mide asitleri azdır. Nişasta ve yağ sindirmeye yarayan enzimler de gelişmemiştir.
4 – 6. aydan itibaren yutma refleksi başlar; ihtiyaç varsa ek gıdalara bu dönemde başlanabilir. Bu dönemde verilecek ek gıdalar anne sütünün tamamlayıcısıdır.
 
ÖZETLE ÖNCE AŞAĞIDAKİ SIRALAMAYI OKUYUP SONRA DA UYGULAMA AŞAMALARINI ÖĞRENELİM
Bebekler ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmesine çalışılmalıdır.
Anne sütünün yetmediği kesinleşmişse 4 aya kadar mamalarla beslenmelidir.
4. aydan itibaren meyve suları ve püreleri + sebze çorbaları + kaşık mamaları başlanır.
5. ayda yukarıdaki gıdalara yoğurt eklenir.
6. ayda bunlara kahvaltılar eklenir.
7. ayda tahıllar, et, tavuk, bakliyat başlanır.
8. ayda balığa geçilir.
9. ayda ev yemekleri usulüne uygun olarak başlanmalıdır.
 
Anne sütü almayıp sadece biberon maması ile beslenirken ek gıdalara geçiş süresi nasıl olmalıdır?
Bu süreçte bebeklere öğündeki mama miktarı ve öğün sayısı azaltılırken ek gıda miktarı da yavaş yavaş arttırılır. Örneğin ilk olarak meyve suları başlanırken şöyle yapılabilir:
Bebek 3 saatte 1, 120 ml mama alırken, ilk kez meyve verilecek olan saatte, mama yerine 2-3 tatlı kaşığı meyve verilip mama miktarı biraz azaltılır; ertesi gün aynı saatte, aynı meyve miktarı arttırılıp, mesela 3-4 çorba kaşığına çıkılır ve biberon maması miktarı biraz daha azaltılır. Bu şekilde ek gıda arttırılırken biberon azaltılıp zamanla kesilir. 1 öğün meyveye alışmış olan bebeğe bu kez sebze başlanacak ve  aynı yöntemle bebek sebze yerken, meyve kesilmeksizin devam edilecektir.
 
KURALLAR
Ek besinlere geçerken birkaç küçük kural bebeğin ve annenin işini kolaylaştıracaktır:
Ek gıdalara en erken 4, en geç 6 aylıkken başlanmalıdır. Ek besinlere daha erken başlanması demir  eksikliğine, yetersiz kilo alımına, kabızlık, ishal, kusma veya iştahsızlığa neden olabilir.
 
Bir yaşına kadar bebek beslenmesinde tuz, şeker ve baharatın yeri yoktur çünkü 1 yaştan küçük bebeklerin böbrekleri tam olgunlaşmadığı için gıdalara eklenen tuzu atamaz.
 
1. İlk olarak hazmı en kolay ve en az alerjik olan gıdalar ile başlayın: Örnek: 4 aylıkken sütlü pirinçli kaşık mamaları (veya ekonomik olsun diye pirinç unu muhallebi) veya elma suyu. Bebek 4,5 – 5 aylık olduğunda hala ek gıda başlanmamışsa ilk olarak sebze suları ve püreleri de başlanabilir.
2. Ancak bebeğin yaşı uygunsa (örneğin ilk kez ek gıdalara başlama yaşı 4,5 - 5 ay civarı ise) ilk olarak hafif sebze püresi ile başlanması daha iyi olur. Çünkü ilk olarak meyvelerin güzel tadını alan bebekler sebze pürelerini muhtemelen sevmeyecektir.
3. İlk günlerde tek çeşit başlayın ki bebeğinizin bağırsakları birkaç yeni gıda ile birden ilgilenmek zorunda kalmasın. Ayrıca birkaç çeşit birden başlanırsa ortaya çıkan yan etkilerin hangi gıdaya bağlı olduğunu ayırt edemezsiniz. Yani her 2 – 3 günde bir tek çeşit verin. İkinci çeşidi, ilkine alıştıktan sonra verin.
4. İlk ek gıdaların miktarı çok az olup yavaş yavaş arttırılır. Örnek: sebze püresi 1. gün 1 – 2 tatlı kaşığı ile başlanır ertesi gün 3-4 çorba kaşığı, 3. gün 7-8 çorba kaşığı, 4. gün yarım kase ve 5. gün 1 kase olarak giderek arttırılır. Amaç yine bağırsakları zorlamadan alıştırmaktır. (1 kase yaklaşık 150 ml olarak kabul edilebilir)
5. Ek gıdalara başlandığı sırada bebek zaten biberon mamasıyla besleniyorsa ek gıda miktarı arttırılırken yavaş yavaş biberon maması miktarı da azaltılır. Örneğin 1. gün 1 -2 tatlı kaşığı sebze aç karna yedirilip üzeri mama ile tamamlanır. 2. gün sebze daha fazla mama daha az…. Böylece 1 kâseye ulaşılır ve o öğünden biberon maması çıkarılır. Sebzeye devam edilirken aynı yöntemle (tabii yaşı uygunsa) meyve, yoğurt vs için uygulanır.
6. Ek besinleri kaşık veya suluk ile verin, biberon kullanmayın;
7. İlk ek besinleri öğle öğününde ve aç karna deneyin: tok bebek yeni gıdaları reddedebilir.
8. Verilecek miktarı bebeğinize bırakın; ‘bu aydaki bebek en az 250 milim yemeli’ şeklinde bir standart olamaz.(yine de yaklaşık 150 ml yeterlidir)
9.  Bebek, almadığı besinler için zorlanmamalı, bir süre sonra tekrar denenmelidir.
10. Ek besinleri annenin yorgun olmadığı, keyifli olduğu, bebeğine yeni bir şeyler verme heyecanını duyduğu zaman vermek daha uygundur. Çünkü bebekler annedeki endişeyi, gerginliği hisseder. Gülümseyerek verilen gıdaları pek reddetmezler.
11. Her yeni gıdadan sonra kakada bazı değişiklikler olabilir,  telaşlanmayın.
12. Anne sütünün azalmasına engel olmak için aynı öğünde ek besinlerin ardından anne sütü verilebilir
13. Bebeğinize beslenme alışkanlığı kazandırırken ödül veya ceza yöntemi uygulamayın. Neyi yemeleri gerektiği konusunda baskı ve kısıtlama yapmayın.
14. 5–8 ay arasında bebeğin yediği gıdaların giderek daha iri parçalardan oluşması sağlanmalı, bu geçiş döneminde rondo veya blender ile yapılan pürelerden hızla uzaklaşılmalıdır…
 
BİRKAÇ KÜÇÜK ÖNERİ       
• Anne sütü almayan bebeklerde ek besinlere 4. aydan erken başlanması durumunda besinlere tahammülsüzlük, ishal, alerji ve uzun vadede ise demir eksikliği ve kansızlık ortaya çıkabilir.
• Ek besinlere başlandıktan sonra anne sütü kesilmemelidir. Çünkü anne sütündeki bazı maddeler sindirime yardımcı olmaktadır.
• Çiğneme, bebekler için zor bir harekettir. Dolayısıyla bebekler ek besinleri çiğneyemediklerinde dilleri ile iterler; anneler de bebeğin bu besini sevmediğini sanır. Oysa çocuk dilini toparlayamadığı için besinleri iter. Bunu önlemek için, besinler az miktarlarda verilmelidir.
• Anne sütü almayan bebeğin ek besinlere geçişi daha zordur. Çünkü annenin yediği besinlere bağlı olarak sütün tadı da değişir. Örneğin anne sarımsaklı gıda yeyince süte de sarımsak tadı geçer, bebek de sarımsak tadına alışmış olur. Bundan dolayı anne sütü almayan bebeklerin ek besinlere geçişi daha zor oluyor.
• Meyve suları yoğun karbonhidrat içerdiği için bazen ishale neden olabilir. Bunun için meyve püresi şeklinde kendi bütünlüğü içinde verilmesi daha doğrudur.
• Meyve sularına şeker eklenmemelidir.
• Yemek suları ile beslenme çok sık yapılan bir hatadır. Hiçbir besin değeri olmayan bu beslenme şekli uygulanmamalıdır.
• 1 yaşın altında inek sütü (şişe veya kutu süt vs.) kesinlikle verilmemelidir. Aksi takdirde bebekte alerji, kansızlık, kabızlık gibi istenmeyen yan etkiler ortaya çıkar
• 1 yaşın altında yumurta AKI ve bal alerji yapma riski nedeniyle sakıncalıdır. Bunları yiyen çocukta döküntü, kaşıntı gibi alerjik reaksiyonlar hemen ortaya çıkabileceği gibi ilk günlerde hiçbir reaksiyon olmayıp ilerleyen gün ve haftalarda egzama vs. görülebilir.
• Zeytin gibi tuzlu gıdalar 1 yaş altında böbrekler tam olgunlaşmadığı için verilmemelidir.
 
GEÇİŞ SÜRECİ
Ek gıdalara geçişte en fazla kafa karıştıran konu mama veya anne sütü ile beslenen bebeklerde ilk öğünlerde verilecek ek gıda ve mama veya anne sütü miktarlarının ayarlanmasıdır: Örneğin bir bebeğe ilk kez sebze püresi verilecek olsun. Aç karnına birkaç tatlı kaşığı sebze verip üzeri anne sütü veya mama ile tamamlanabilir. Ertesi günlerde sebze miktarı artırılınca üzerine alacağı mama veya anne sütünü zaten ister istemez daha azaltacaktır…
 
 
Uzm. Dr. Erdem UZUNOĞLU / Çocuk Hastalıkları Uzmanı
YASAL UYARI : www.gelisimuzmani.com'un içeriği ziyaretçilerini bilgilendirmeye yönelik hazırlanmış olup sağlıkla ilgili konularda tıbbi teşhis, tedavi veya reçete bilgisi özelliği taşımaz. www.gelisimuzmani.com sağlıkla ilgili tüm konularda en doğru bilginin doktorundan öğrenilebileceğini savunur. Sitemizdeki bilgiler bu amaçla kullanılmamalıdır.

Sizde Yorum Yapın!

Adınız Soyadınız
:
E-Mail Adresiniz
:
Yorum Başlık
:
Yorumunuz
:



Bu Yazıyla İlgili Yorumlar

Bunlar da İlginizi Çekebilir

En Çok Okunan Yazılar

Kreş / Anaokuluna Başlayan Çocukta Uyum Süreci

Kreş/Anaokuluna başlama hem aile için, hem de çocuk için çok önemli bir adımdır. ... » Devamını Okuyun!

Çocuk ve TV

NEDEN TV İZLEMEYELİM..... » Devamını Okuyun!

Pika Sendromu (Yabancı Madde Yeme Alışkanlığı)

Yenilebilir olmayan kireç, toprak, kil, kum, saç, boya, yapıştırıcı, kağıt gibi maddeleri yeme ile ilgili bir davranış bozukluğudur.... » Devamını Okuyun!

0-3 Yaş Eğitim

Bebeğin yaşamı boyunca onu etkileyecek gelişimlerin en başında bilişsel gelişim vardır.... » Devamını Okuyun!

Dbt+ Polio (Difteri, Boğmaca, Tetanos Ve Çocuk Felci)

Dbt+ Polio (Difteri, Boğmaca, Tetanos Ve Çocuk Felci)... » Devamını Okuyun!

Çocuğunuz Anaokuluna Başlamaya Hazır mı?

Acaba çocuğumuzu anaokuluna kaç yaşında başlatmalıyız? Erken yaşta okula başlaması halinde ileride okuldan sıkılır mı? Henüz erken mi? Ya okula alışam... » Devamını Okuyun!

Aşı Takvimi

Üniversiteler Tarafından Önerilen Aşı Takvimi... » Devamını Okuyun!
GelisimUzmani.Com web sitesi;
Gelisimuzmani.com kullanıcıyı bilgilendirmek amacıyla içeriğini hazırlamaktadır. Sitede yer alan bilgiler doktor tedavisinin yerini tutamaz.

Bu bilgiler şahsi tanı ve tedavi yöntemi olarak değerlendirilmemelidir. Sitedeki kaynaklardan yola çıkarak ilaç tedavisine baslanmamalı ve tedavi değiştirilmemelidir.

Bu sitede yer alan yazılar kaynak gösterilmeden, kısmen de olsa kullanılamaz.

İlgili Linkler;
» Site Kullanım Koşulları » Gizlilik Politikası » Üyelik Sözleşmesi