0-12 YA? » 0-3 YA?

« önceki sayfaya dön

0 - 3 Ya? Bebek Büyüme E?risi

Her bebek kendine özeldir. Her bebe?in geli?imi farklylyk gösterebilir. Bu bilgiler, ortalama bir bebe?in geli?im düzeyi örnek alynarak anlatylmy?tyr. A?a?ydaki makalede 0-3 ya? bebek geli?imi hakkynda bilgiler bulabilir, büyüme e?risini kendi bebe?iniz üzerinde de?erlendirebilirsiniz.
 
Yeni bebe?i olmu? anne babalaryn en syk kar?yla?ty?y sorular "Kaç kilo do?du?... Boyu ne kadar?" dyr. Bu sorular ayny zamanda bebe?in gelecekteki büyüme seyrine yönelik tahminlerin de ilk verileri olarak kabul edilir. Örne?in 52 cm´den daha uzun bir bebek dünyaya geldiyse, ileride uzun boylu olaca?y dü?ünülür. Oysa bu tahminler tam anlamyyla bilimsel gerçeklerle örtü?müyor. Çünkü büyüme anne karnyndan ba?layyp ergenlik döneminin sonuna kadar devam eden bir süreçtir. Üstelik sabit bir tempoda izlemez. Bazen yava? bazen hyzlydyr. En hyzly büyümenin görüldü?ü iki donem vardyr; süt çocuklu?u ve ergenlik.
 
Ancak büyümede temel etken; genetik özelliklerdir. Beslenme, hastalyklar, egzersiz gibi sosyal ve psikolojik etkenler de büyümeyi etkiliyor. Yani çocu?un kendi genetik özelliklerine uygun bir büyüme göstermesi için çevresel ?artlaryn da uygun olmasy gerekiyor. Ara?tyrmalar çocu?un büyümesinde genetik ve çevresel etkenlerin paylarynyn yakla?yk yary yaryya etkili oldu?unu gösteriyor.
 
Uzmanlar do?um sonrasy büyümeyi izlemek için temel olarak 3 ayry kriter kullanyyorlar; boy, kilo ve ba? çevresi ölçümü. Bu 3 kriterin belirli aralyklarla izlenmesi bebe?in sa?lykly büyüyüp büyümedi?ine yönelik ipuçlary olarak de?erlendiriliyor. Bu da bir çe?it grafik tablolary üzerinde büyüme e?rileri olarak inceleniyor. Uzmanlar buna persantil ady veriyor.
 
 Ancak büyüme (persantil), çe?itli nedenlerden dolayy toplumdan topluma farklylyk gösteriyor. Örne?in bir Alman ile bir Çinli çocu?un büyüme e?rileri birbirinden farkly, i?te bu yüzden her toplumun kendine özgü büyüme e?rileri, çe?itli ara?tyrmalar sonunda ortaya çykyyor ve do?an her bebek bu e?rilere göre de?erlendiriliyor. Elbette ülkemize özgü büyüme e?risi de var...

Ancak bu sayysal de?erleri vermeden önce, uzmanlaryn kullandy?y 3 kriterlere ilgili bazy önemli noktalary bilmenizde yarar var.

KYLO
Bebe?in kilosu, pek çok anne için çok önemli bir konudur. Gerçekten de büyüme açysyndan kilo önemli bir kriter. Ancak bebeklerin birbirinden farkly kilolarla do?du?unu ve do?um kilosunun, gelecekteki kilosunu belirlemedi?ini bilmek gerekiyor. Örne?in 4 kilo üzerinde do?mu? iri bir bebe?in ileride obez olaca?y söylenemez ya da do?um tartysy 2 kilo olan bir bebe?in ileride zayyf bir çocuk olaca?y öngörülemez. Çünkü kilo alymy pek çok faktöre ba?ly. Özellikle hamilelik döneminde ya?anan çe?itli sorunlar ya da durumlar do?um kilosunu etkiliyor. Örne?in, diyabetik (?eker hastaly?y) annenin bebe?i oldukça kilolu ve iri oluyor. Buna kar?yn ikiz, üçüz gibi ço?ul hamileliklerde, annede hipertansiyon, placenter yetersizlik gibi ba?ka sorunlar bebe?in dü?ük kiloda dünyaya gelmesine yol açabiliyor. Ancak farkly dü?ük do?um kilosunda veya dü?ük de?erlerde do?an prematüre bir bebek akranlaryndan çok daha hyzly kilo alyp yüksek tempoda büyüme grafi?i gösterebilirken diyabetik anne çocu?u da ilk ayda do?um kilosunun altyna bile inebiliyor.

Sa?lyk sorunlarynyn bulunmady?y normal bebeklerde, do?um sonrasy kilo almasynda genel bir e?ilim oldu?u da bilinen gerçeklerden biri. örne?in, süt çocuklu?u döneminde bebekler, ilk yylyn sonunda do?um kilosunun üç katyna ula?yyor, ikinci yylda ise bu arty?, do?um kilosunun dörtte birine dü?üyor.

Ancak yetersiz beslenme nedeniyle kilo alymynda dü?üklük görülmesi, ülkemizde ciddi sorunlardan biri. Özellikle ilk bir yyl içinde, bebe?in yeterli anne sütü alamamasy ya da erken ve yanly? besinler verilmesi gibi beslenme hatalary, persantil e?rileri ile yapylan de?erlendirmelerde kolayca tespit edilebiliyor. Uzmanlar, bebe?in a?yrlyk e?risinde birkaç ay dü?me gözlüyor ve bu kaybyn sonraki aylarda syçrama ile dengelenmedi?ini saptyyorsa, yetersiz beslendi?ini saptayyp müdahale edebiliyorlar. Beslenme bozuklu?u çe?itli sa?lyk sorunlaryna zemin hazyrlady?y gibi boy uzunlu?unu da etkiliyor. Özellikle ya?amyn ilk yylynda ortaya çykan beslenme bozuklu?u ya da yetersizli?i, ileriki yyllarda boyun kysa kalmasynyn nedenlerinden biri olarak görülüyor.

BA? ÇEVRESY
Zamanynda do?mu? bebekte, ba? çevresi 35 cm. kadardyr. Sa?lykly bir bebekte ba?yn büyümesi, beynin büyümesini yansytty?y için önemli bir kriterdir. Genel olarak 3. ayda 40.5 cm, 6. ayda, 43 cm, 1 yylyn sonunda ise 46 cm kadardyr. 1 ya?yndan sonra ba? çevresininbüyümesi yava?lyyor. Ancak uzmanlar ba? çevresinin geli?iminin genetik özelliklere ba?ly oldu?unu belirtiyorlar. Bazy bebekler genetik olarak büyük ya da küçük kafatasy yapysyna sahip olabilirler.

Ancak ba? çevresinin a?yry büyümesi ya da küçük kalmasy da çe?itli hastalyklaryn belirtisi olabiliyor. Bunlardan biri Hidrosefali. Beyin omurilik syvysynyn dola?ym sorunu olan hidrosefali hastaly?y ba? çevresinin normalden hyzly büyümesi ile tespit ediliyor. Bu bebeklerin yeni do?an döneminde ortalamadan daha büyük ba? çevresi oluyor ve olmasy gereken persantil e?risinin dy?ynda kafasynyn hyzla büyümesi, uzmanlara hidrosefaliyi dü?ündürüyor. Ancak ba? çevresinin büyüme hyzynyn dü?ük olmasy da ba?ka sorunlaryn belirtisi olabiliyor.

BOY
Genel olarak bebekler 50 cm civarynda do?uyor ve ilk yyl genetik özelliklerinin dy?ynda geli?iyor. Ancak bir yyldan sonra genetik yapylaryna özgü persantil de?erlere yakla?yyorlar. Ancak do?um tartysy gebelik süresine göre dü?ük olarak do?an ve ilk 2 ya?ta büyümede akranlaryny yakalayamayan çocuklaryn boylarynyn kysa olaca?y biliniyor.

Uzmanlar, ülkemizde her yüz çocuktan 3 ile 15´inin kysa boylu oldu?unu söylüyorlar. Ancak bunlaryn yüzde 80-85´ini normal kysa boy olarak kabul ediyorlar. Yapysal ve genetik nedenlerle ortaya çykan normal kysa boyluluk, toplumumuzda en syk görülen boy kysaly?y. Ama bu çocuklaryn boylary kysa olsa bile persantil e?rilerine göre, büyümeleri, normal hyzynda devam ediyor.

Bebekler 2-3 ya? civarynda ise, kendi genetik özelliklerini yansytan persantil de?erlere ula?yrlar. Örne?in 2 ya?ynda boy bakymyndan 10. persantil de?erine uyan bir çocuk, ço?u zaman 4-5 ya?larynda da o ya?a uyan 10.persantil e?risi üzerinde bulunuyor. Çocu?un bulundu?u e?riden ayrylmasy, örne?in 50. persantilde giderken 10. persantile dü?mesi, araya büyümeyi engelleyen bir olayyn (hastalyk, beslenme bozuklu?u, psikolojik bozukluk) girdi?inin göstergelerinden biri.

Normal büyüyen bir çocu?un boyu 6-12 aylyktan sonra genetik potansiyeline uygun bir persantil de?erine yakla?maya ba?lyyor. Genellikle 2-3 ya?laryndan sonra anne-baba boyu ile çocu?un boyu anlamly ba?lanty gösteriyor. Bu nedenle boy uzunlu?unu de?erlendirirken , çocu?un persantil e?risindeki konumunun anne ve babanyn boy ortalamasyny yansytan hedef boya uygun olup olmady?yny saptanmasy çok önemli.

Hedef boyu hesaplarken her toplumun kendi standartlaryna göre kadyn ve erkek boyu arasyndaki farky göz önüne almak gerekiyor. Kadyn ve erkek arasyndaki bu fark, Türk toplumu için 13 cm. Bu nedenle bir kyz çocu?unda hedef boy, |(bababoyu-13 cm) + anne boyu/2], erkek çocuk için hedef boy, [Anne boyu + 13) + Baba boyu/2] formülü ile hesaplanyyor.

Makalenin Kayna?y: Anne Bebek Dergisi

 

YASAL UYARI : www.gelisimuzmani.com'un içeri?i ziyaretçilerini bilgilendirmeye yönelik hazyrlanmy? olup sa?lykla ilgili konularda tybbi te?his, tedavi veya reçete bilgisi özelli?i ta?ymaz. www.gelisimuzmani.com sa?lykla ilgili tüm konularda en do?ru bilginin doktorundan ö?renilebilece?ini savunur. Sitemizdeki bilgiler bu amaçla kullanylmamalydyr.

Sizde Yorum Yapın!

Adınız Soyadınız
:
E-Mail Adresiniz
:
Yorum Başlık
:
Yorumunuz
:



Bu Yazıyla İlgili Yorumlar

Bunlar da İlginizi Çekebilir

En Çok Okunan Yazılar

Kre? / Anaokuluna Ba?layan Çocukta Uyum Süreci

Kre?/Anaokuluna ba?lama hem aile için, hem de çocuk için çok önemli bir adymdyr. ... » Devamını Okuyun!

Çocuk ve TV

NEDEN TV YZLEMEYELYM..... » Devamını Okuyun!

0-3 Ya? E?itim

Bebe?in ya?amy boyunca onu etkileyecek geli?imlerin en ba?ynda bili?sel geli?im vardyr.... » Devamını Okuyun!

Pika Sendromu (Yabancy Madde Yeme Aly?kanly?y)

Yenilebilir olmayan kireç, toprak, kil, kum, saç, boya, yapy?tyrycy, ka?yt gibi maddeleri yeme ile ilgili bir davrany? bozuklu?udur.... » Devamını Okuyun!

Dbt+ Polio (Difteri, Bo?maca, Tetanos Ve Çocuk Felci)

Dbt+ Polio (Difteri, Bo?maca, Tetanos Ve Çocuk Felci)... » Devamını Okuyun!

Çocu?unuz Anaokuluna Ba?lamaya Hazyr my?

Acaba çocu?umuzu anaokuluna kaç ya?ynda ba?latmalyyyz? Erken ya?ta okula ba?lamasy halinde ileride okuldan sykylyr my? Henüz erken mi? Ya okula aly?am... » Devamını Okuyun!

A?y Takvimi

Üniversiteler Tarafyndan Önerilen A?y Takvimi... » Devamını Okuyun!
GelisimUzmani.Com web sitesi;
Gelisimuzmani.com kullanycyyy bilgilendirmek amacyyla içeri?ini hazyrlamaktadyr. Sitede yer alan bilgiler doktor tedavisinin yerini tutamaz.

Bu bilgiler ?ahsi tany ve tedavi yöntemi olarak de?erlendirilmemelidir. Sitedeki kaynaklardan yola çykarak ilaç tedavisine baslanmamaly ve tedavi de?i?tirilmemelidir.

Bu sitede yer alan yazylar kaynak gösterilmeden, kysmen de olsa kullanylamaz.

İlgili Linkler;
» Site Kullanım Koşulları » Gizlilik Politikası » Üyelik Sözleşmesi